Hoe u uw kunstcollectie laat taxeren voor de nieuwe verzekeringspolis

Victor Brouwer

Premium Relocation Expert

Een nieuwe verzekeringspolis voor je kunstcollectie regelen voelt soms als een doolhof.

Je wilt goed verzekerd zijn, maar je wilt ook geen honderden euro's te veel betalen. En wat nu als er iets misgaat?

De oplossing ligt in een ijzersterk taxatierapport. Het is je paspoort naar een zorgeloze dekking. Zonder die papieren loop je het risico dat je bij een schadeclaim een deel van je geld misloopt. Dat is zonde van je investering en je prachtige kunstwerken. Laten we ervoor zorgen dat je collectie perfect gedekt is.

Waarom een taxatie nodig is

Stel je voor: er gebeurt iets onverwachts. Brand, waterschade of een ongeluk tijdens een verhuizing.

Je belt de verzekeraar, maar die vraagt om een bewijs van de waarde. Zonder een professioneel taxatierapport moet je zelf aantonen wat je kunst waard is. Dat is lastig en leidt vaak tot discussies. Een rapport is een wettelijk document dat je rechten beschermt.

De Nederlandse wet, specifiek artikel 7:960 BW, beschermt je tegen onderverzekering. Dit betekent dat je verzekeraar je claim mag verlagen als zij kunnen aantonen dat je collectie veel meer waard is dan jij had opgegeven.

Een officieel taxatierapport voorkomt dit. Het geeft een onafhankelijke, vaste waarde die de verzekeraar moet accepteren.

Wanneer is een taxatie of hertaxatie verplicht?

Zo sta je nooit met lege handen. Je bent niet verplicht om direct een taxatie te laten doen, tenzij de verzekeraar daarom vraagt. Maar om volledig gedekt te zijn, is het essentieel.

Zodra je collectie een bepaalde waarde overschrijdt, eist de verzekeraar een rapport. Daarnaast is het verstandig om je taxatie up-to-date te houden. Kunstmarkten veranderen.

Prijzen stijgen of dalen, en soms zelfs explosief na het overlijden van een kunstenaar. Verzekeraars verwachten een herwaardering om de drie jaar. Dit is de standaard om te voorkomen dat je verzekerd bent voor een bedrag dat niet meer klopt.

Doe je dit niet? Dan loop je het risico op onderverzekering.

Welke waarde-definities worden gebruikt?

Je premie is dan misschien lager, maar bij schade krijg je ook veel minder uitgekeerd. Plan je taxatie dus in je agenda, net als je verjaardag.

Er zijn een paar termen die je continu tegenkomt. Het is handig om te weten wat ze betekenen, want ze bepalen wat je uitgekeerd krijgt.

De meest voorkomende zijn de 'waarde in het economisch verkeer' en de 'vervangingswaarde'. Ze klinken ingewikkeld, maar het verschil is simpel en cruciaal voor je portemonnee. De waarde in het economisch verkeer is de prijs die een redelijk handelende verkoper en koper voor het werk zouden betalen op de markt. Dit is een realistische verkoopprijs.

De vervangingswaarde is het bedrag dat je nodig hebt om binnen een zo kort mogelijke termijn een vergelijkbaar werk te kopen. Dit is vaak een hoger bedrag, omdat je moet zoeken, moet betalen voor transport en misschien restauratie.

Voor verzekeringen is de vervangingswaarde de gouden standaard. Zorg dat je rapport deze waarde vermeldt.

Soorten kunstverzekeringspolissen

Niet elke verzekering is hetzelfde. Een standaard inboedelverzekering dekt meestal alleen diefstal en brand in je huis.

Maar wat als je kunst in opslag staat, of onderweg is naar een galerie?

Gewone inboedelverzekering

Dan heb je een specifieker dekking nodig. De keuze hangt volledig af van de totale waarde van je collectie en hoe je ermee omgaat. Denk na over je situatie.

Bewaar je de kunst thuis of in een beveiligde opslag? Verstuur je het weleens? Bezoek je beurzen? Een 'white-glove service' verhuizer weet dat kunst vaak tijdelijk uit het zicht is. Jouw verzekering moet dat ook weten.

Kies de juiste polis op basis van de getallen hieronder. Deze polis is vaak de basis in veel huishoudens.

Hij dekt schade aan spullen in huis. Voor een beginnende verzamelaar met een totale waarde onder de €25.000 is dit soms voldoende.

Aanvullende kunstpolis

Let wel op: veel inboedelpolissen hebben een maximumbedrag voor kunst of sieraden. Soms is dit maar €2.500 per stuk. Is je werk €5.000 waard?

Dan ben je dus voor de helft onderverzekerd. Check de kleine lettertjes van je huidige polis.

Staat er een specifieke clausule voor kunst in? Zo niet, en je collectie groeit, dan is dit type polis niet meer genoeg. Het is een prima start, maar geen permanente oplossing voor een serieuze collectie.

Is je collectie meer waard dan €25.000? Dan stap je meestal over op een aanvullende kunstpolis.

Zelfstandige kunstpolis

Dit is een extra module bovenop je bestaande verzekering. Je betaalt een extra premie, maar je krijgt een veel betere dekking.

Vaak zijn hier specifieke voorwaarden aan verbonden, zoals het eisen van een taxatierapport. Deze polis dekt vaak meer risico's dan een standaard inboedelverzekering. Denk aan schade tijdens tentoonstellingen of kortstondige opslag elders.

Dit is een populaire keuze voor verzamelaars die net serieuzer worden en hun werken af en toe verplaatsen of uitlenen. Voor serieuze collecties met een waarde boven de €100.000 is een zelfstandige kunstpolis de norm. Dit is een volwaardige verzekering die alleen over je kunst gaat. De voorwaarden zijn vaak veel flexibeler en beter afgestemd op de kunstwereld.

Bij deze polissen is het taxatierapport verplicht. Je kunt vaak kiezen voor een wereldwijde dekking.

Collectieverzekering

Handig als je kunst naar een beurs in Parijs stuurt of via een specialistisch kunsttransportbedrijf naar een klant in het buitenland brengt. De premie is hoger, maar de gemoedsrust is onbetaalbaar.

Een collectieverzekering is eigenlijk een verzamelnaam voor polissen die specifieke risico's dekken. Soms is dit een aparte polis voor kunst, soms is het een combinatie met andere waardevolle bezittingen. Het belangrijkste is dat de verzekeraar begrijpt wat ze verzekeren.

Een verzekeraar die kunst als 'gewone inboedel' ziet, is geen goede match.

Kies een maatschappij die gespecialiseerd is in kunst. Zij werken samen met erkende taxateurs en snappen dat een 'turn-key verhuizing' van kunst andere expertise vraagt dan een standaard verhuizing, net zoals u uw villa verkoopklaar maakt met een verkoopstyling.

Taxatie en waardering

Het taxatierapport is het hart van je verzekering. Het bevat alle informatie die de verzekeraar nodig heeft.

Een goede taxateur kijkt verder dan alleen het prijskaartje. Ze documenteren de conditie, de herkomst en de unieke kenmerken van het werk.

Frequentie van taxaties

Dit is essentieel bij schade. Stel je voor: een schilderij raakt licht beschadigd tijdens een verhuizing. Als in het taxatierapport staat dat het werk al wat ouderdomsrestauratie had, dan weet de verzekeraar dat het geen 'nieuw' schade is. Dit voorkomt discussies.

Zorg dat je rapport compleet is. Hoe vaak moet je iets opnieuw laten taxeren?

Er is een vuistregel die helpt. Jaarlijks taxeren is voor zeer waardevolle werken (bijvoorbeeld boven de €100.000 per stuk) of werken die extreem volatiel zijn in prijs. Denk aan topstukken van bekende kunstenaars. De standaard frequentie is om de 3 jaar. Dit sluit aan bij de eisen van de meeste verzekeraars en vangt marktstijgingen op.

Soorten waarderingen

Tot slot is er de frequentie van om de 5 jaar.

Dit is soms acceptabel voor stabielere werken, bijvoorbeeld van kunstenaars met een gevestigde, stabiele markt. Overleg altijd met je taxateur en verzekeraar. Er zijn globaal twee methoden die een taxateur gebruikt: de marktwaarde en de vervangingswaarde.

Zoals eerder genoemd, is de vervangingswaarde voor verzekeringen het meest relevant. Dit is het bedrag dat je nu kwijt bent om een identiek of vergelijkbaar werk te vinden.

De taxateur zal zoeken naar vergelijkbare werken die recent op veilingen zijn verkocht (de 'marktprijs'). Daar komen kosten bij voor acquisitie, transport en eventueel restauratie. Vraag je taxateur expliciet om de vervangingswaarde te berekenen en in het rapport te zetten. Zo ben je safe.

Keuze van de juiste verzekeraar

Niet elke verzekeraar is je vriend. Je zoekt een partner die de kunstwereld begrijpt.

Kies voor een verzekeraar die werkt met erkende taxateurs. In Nederland zijn dat de leden van de VRT (Vereniging van Register Taxateurs) of de Federatie TVM. Deze organisaties stellen hoge eisen aan kennis en integriteit.

Een verzekeraar die je polis baseert op een rapport van een VRT- of Federatie TVM-lid, weet dat de waarde objectief is vastgesteld.

Dat scheelt een hoop discussie. Vraag altijd welke taxateurs ze accepteren. Soms hebben ze een eigen netwerk, vaak mag je ook een eigen taxateur kiezen, mits deze gecertificeerd is.

Let op de dekking voor transport. Veel standaard polissen dekken schade alleen binnenshuis.

Als je kunst via een gespecialiseerd kunsttransportbedrijf naar een galerie stuurt, of nadenkt over de juiste verlichting voor je kunstcollectie, wil je dat goed geregeld zien.

Vraag expliciet naar 'wereldwijde dekking' of 'dekking tijdens transport'. Dit is een veelgemaakte fout. Je wilt niet achteraf horen dat de verzekering niet dekte omdat het werk 'in beweging' was. Sluit je verzekering af bij een partij die je vertrouwt.

Verificatie-checklist

Lees reviews, vraag collega-verzamelaars om hun ervaringen. Een goede verzekeraar betaalt niet alleen snel uit, ze helpen je ook schade te voorkomen.

Ze geven advies over opslag, verpakking en verhuizing. Dat is pas echte service. Voordat je de handtekening zet onder je nieuwe polis, ontdek je de voordelen van een conciërge-service in uw nieuwe appartementencomplex. Zo weet je zeker dat je niets vergeet.

• Is het taxatierapport opgesteld door een erkend taxateur (VRT of Federatie TVM)?
• Staat de vervangingswaarde duidelijk vermeld, en niet alleen de economische waarde?
• Is de taxatie niet ouder dan 3 jaar (tenzij anders afgesproken)?
• Beschrijft het rapport de conditie en herkomst van de werken?
• Heb je de totale waarde van je collectie berekend?
• Welke polis sluit hierop aan: gewone inboedel, aanvullend, of zelfstandig?
• Zit er wereldwijde dekking op transport in de polis?
• Is er een clausule voor opslag buiten je huis?
• Weet je hoe je schade moet melden?
• Heb je een kopie van het taxatierapport digitaal en fysiek veilig opgeborgen?